ԵԱՏՄ գագաթնաժողովում կքննարկվի Հայաստանի ԵՄ-ին անդամակցության հարցը

Եվրասիական տնտեսական միության (ԵԱՏՄ) երկրները մայիսի 29-ի նիստում կքննարկեն Հայաստանի կողմից Եվրամիությանն անդամակցելու ցանկության և դրա հետևանքով ԵԱՏՄ-ից հնարավոր դուրս գալու հարցը։ Այս մասին լրագրողներին հայտնել է Ռուսաստանի նախագահի օգնական Յուրի Ուշակովը՝ մանրամասնելով մայիսի 27-29-ը Ղազախստան կատարելիք պետական այցի և Բարձրագույն եվրասիական տնտեսական խորհրդի գագաթնաժողովին նրա մասնակցության մասին։

Ըստ Ուշակովի՝ ԵԱՏՄ-ի ղեկավարները նեղ կազմով, օրակարգից դուրս, կքննարկեն Հայաստանի պլանների հարցը՝ գնահատելով դրա հետևանքով միության անդամ պետությունների տնտեսական անվտանգության համար առաջացող ռիսկերը։ Նա նաև հիշեցրել է, որ Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը բազմիցս հրապարակավ հայտնել է, որ միաժամանակ երկու միավորումներին՝ ԵԱՏՄ-ին և ԵՄ-ին, անդամակցությունը հնարավոր չէ։

Ուշակովը նշել է, որ եվրասիական ինտեգրումը Հայաստանին բերել է զգալի առավելություններ։ 2014 թվականից ի վեր, երբ երկիրը դեռ ԵԱՏՄ անդամ չէր, Հայաստանի համախառն ներքին արդյունքը (ՀՆԱ) գրեթե կրկնապատկվել է՝ 11,6 միլիարդ դոլարից հասնելով 22,2 միլիարդ դոլարի։ Իրական աշխատավարձերը աճել են 50%-ով, իսկ Հայաստանի արտահանումը ԵԱՏՄ երկրներ՝ 10 անգամ, ներմուծումը՝ 4,5 անգամ։ 2025 թվականի արդյունքներով ԵԱՏՄ-ի, և հատկապես Ռուսաստանի, բաժինն ընկել է Հայաստանի ընդհանուր արտահանման 38,5%-ը կամ համախառն արտաքին առևտրի 37,5%-ը։

Ըստ Ուշակովի՝ եվրասիական ինտեգրման շնորհիվ Հայաստանն արդեն հինգ տարի անընդմեջ ցուցադրում է «տպավորիչ աճի տեմպեր»։ 2022 թվականին ՀՆԱ-ն աճել է 12,6%-ով, 2023 թվականին՝ 8,7%-ով, 2024 թվականին՝ 5,9%-ով, իսկ 2025 թվականին՝ 7,2%-ով։

Հարցին, թե հնարավո՞ր է արդյոք նիստում հանձնարարականներ ներկայացվեն Հայաստանին ԵԱՏՄ-ից հեռացնելու վերաբերյալ, Ուշակովը պատասխանել է, որ ԵԱՏՄ-ի սկզբունքային դրույթների համաձայն նման որոշում կայացնելն անհնար է։ Նա նշել է, որ հնարավոր է միայն այն դեպքը, երբ երկիրն ինքն է հայտարարում համագործակցությունից դուրս գալու մասին։ Այդպիսի քայլի հնարավոր հետևանքների քննարկումը, սակայն, անշուշտ, անհրաժեշտ է և կարող է տեղի ունենալ նեղ կազմով նիստի ընթացքում։

Հարցին, թե արդյոք Հայաստանը ԵԱՏՄ-ից դուրս գալու հայտ ներկայացրել է, Ուշակովը պատասխանել է, որ այս հարցը արդեն իսկ հնչել է՝ կապված Հայաստանի ղեկավարության կողմից ԵՄ-ի հետ հնարավոր անդամակցության կամ համագործակցության ընդլայնման պլանների հետ։ Նրա խոսքով՝ այս հարցերը անխուսափելիորեն կքննարկվեն առաջնորդների հանդիպման ժամանակ։