Կենտրոնական Ասիայի երկրները բախվում են բարդ մարտահրավերների՝ տնտեսական աճի և շրջակա միջավայրի խնդիրների միջև հավասարակշռության հասնելու հարցում

Ղազախստանի էկոլոգիայի և բնական պաշարների նախարար Երլան Նիսանբաևը հայտարարել է, որ Կենտրոնական Ասիայի երկրները հանդիպում են բարդ մարտահրավերների, որոնք պահանջում են համակարգված և համաժամանակյա լուծումներ։ Այս հայտարարությունը հնչել է «Շրջանաձև տնտեսության մասշտաբավորում. տարածաշրջանային համագործակցություն ռեսուրսների արդյունավետության բարձրացման համար» վահանակային քննարկման ընթացքում, որը տեղի էր ունեցել տարածաշրջանային շրջակա միջավայրի գագաթնաժողովի (ԵԷԳ) շրջանակներում։

Նախարարը նշել է, որ տարածաշրջանի երկրներում տնտեսական աճի զարգացումը զուգահեռաբար ուղեկցվում է թափոնների ծավալների աճով և բնական պաշարների վրա աճող ճնշմամբ։ Նրա խոսքով՝ այս իրավիճակը դարձնում է շրջանաձև տնտեսության (circular economy) մոդելի կիրառումը ոչ թե պարզապես ցանկալի, այլ անհրաժեշտություն։

«Շրջանաձև տնտեսությունը պարզապես թափոնների կառավարման հարց չէ։ Այն ավելի լայն հայեցակարգ է, որը ներառում է ռեսուրսների ավելի արդյունավետ օգտագործում, նորարարության զարգացում, նոր բիզնես հնարավորությունների ստեղծում և ժամանակակից, կանաչ աշխատատեղերի ձևավորում»,- ընդգծել է Նիսանբաևը։

Նախարարը նաև անդրադարձել է տարածաշրջանի առջև ծառացած մյուս հիմնական մարտահրավերին՝ մոտեցումների համակարգման բացակայությանը։ Նրա խոսքով՝ կարգավորող ակտերի տարբերությունները, համակարգված մոտեցումների բացակայությունը և ներդրումների սահմանափակությունը խոչընդոտում են հաջող լուծումների արագ և լայն տարածումը։

Այս խնդրի լուծման համար Ղազախստանը նախաձեռնել է Կենտրոնական Ասիայի երկրների համար շրջանաձև տնտեսության գործընկերության շրջանակային ծրագրի մշակումը։ «Մենք այս փաստաթուղթը դիտարկում ենք որպես գործնական գործիք, որը թույլ կտա մեզ համաձայնեցնել մոտեցումները, մշակել ընդհանուր տեսլական, ստեղծել ներդրումների համար բարենպաստ պայմաններ և ընդլայնել տեխնոլոգիաների, տվյալների և լավագույն փորձի փոխանակումը»,- ասել է նախարարը՝ հավելելով, որ նախաձեռնության շրջանակում նաև նախատեսվում է ստեղծել տարածաշրջանային դաշինք՝ որպես պետությունների միջև շարունակական համագործակցության հարթակ։

Նիսանբաևը նշել է, որ Ղազախստանը արդեն իսկ ձեռնարկում է կոնկրետ քայլեր՝ իր թափոնների կառավարման համակարգը բարելավելու, արտադրողի ընդլայնված պատասխանատվության մեխանիզմներ մշակելու և ոլորտում թվային լուծումները խթանելու համար։ Նրա կարծիքով՝ կայուն և լայնածավալ արդյունքներ հնարավոր են միայն տարածաշրջանային սերտ համագործակցության միջոցով։

Նախարարը հույս է հայտնել, որ գագաթնաժողովը կծառայի ոչ միայն կարծիքների փոխանակման, այլև որպես քայլ դեպի ընդհանուր տարածաշրջանային օրակարգի և կոնկրետ, ժամանակակից նախաձեռնությունների մշակում։ «Սա լավ հնարավորություն է քննարկումներից անցնել կոնկրետ գործողությունների և ամուր հիմք դնել Կենտրոնական Ասիայում երկարաժամկետ համագործակցության համար»,- եզրափակել է նա։