Հայաստանի արդարադատության համակարգի բարեփոխումները՝ համաշխարհային մարտահրավերներին արձագանքելով

Հայաստանում կայացած խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքները վերահաստատեցին երկրի հավատարմությունը ժողովրդավարական արժեքներին և սահմանադրական գործընթացներին։ Այս մասին ես հայտարարեցի՝ ելույթ ունենալով Պետերբուրգյան միջազգային իրավաբանական 14-րդ համաժողովում՝ «Արդարադատության համակարգի բարեփոխումը գլոբալ մարտահրավերների պայմաններում. Հայաստանի Հանրապետության փորձը» խորագրի ներքո։

Համաժողովի ընթացքում ես ներկայացրեցի Հայաստանի արդարադատության համակարգում իրականացվող բարեփոխումների և ոլորտի զարգացման առաջնահերթությունների համակարգը։ Մեր փորձը հիմնված է ինստիտուցիոնալ փոփոխությունների, թվային լուծումների և միջազգային համագործակցության համադրության վրա։

Մեր բարեփոխումների հիմնական ուղղություններից մեկը դատարանների ծանրաբեռնվածության նվազեցումն է։ Այս նպատակով մինչև 2 մլն դրամ գույքի բռնագանձման պահանջներով գործերը հանձնվել են նոտարներին։ Սա թույլ է տվել ազատել դատարաններին ոչ այնքան բարդ գործերից՝ կենտրոնանալով ավելի բարդ և կարևոր դատական գործերի վրա։

Մյուս կարևոր ուղղությունը քաղաքացիական և վարչական գործերի քննության ժամկետների ողջամիտ սահմանումն է։ Մենք ձգտում ենք ապահովել, որ քաղաքացիները և իրավաբանները ստանան իրենց արդարությունը ժամանակին։

Վեճերի այլընտրանքային լուծման մեխանիզմների զարգացումը մեր ռազմավարության հիմնարար մասն է։ Մենք ակտիվորեն ներդնում ենք արբիտրաժի և հաշտարարության ինստիտուտները։ Պարտադիր հաշտարարության ներդրումը հատկապես հաջողություն է գրանցել՝ նվազեցնելով ընտանեկան գործերի թիվը, որոնք քննվում են դատարաններում։

Արդարադատության համակարգի թվայնացումը մեր հիմնական առաջնահերթություններից է։ Մենք իրականացնում ենք բազմաթիվ թվային նախագծեր՝ ներառյալ դատական քննության էլեկտրոնային համակարգերի ներդրումը, իրավական տեղեկատվական համակարգերի արդիականացումը, թվային ծառայությունների զարգացումը և նոր էլեկտրոնային բիզնես ռեեստրի գործարկումը։ Այս քայլերը նպատակ ունեն ոչ միայն բարելավել ծառայությունների որակը, այլև կորուստները նվազեցնել և համակարգի աշխատանքը դարձնել ավելի թափանցիկ։

Համաժողովում ես նաև խոսեցի կոռուպցիայի դեմ պայքարում իրականացվող բարեփոխումների մասին։ Մենք ներդրել ենք կոռուպցիոն ռիսկերի գնահատման նոր մեխանիզմ, խստացրել ենք պաշտոնատար անձանց ներկայացվող բարեվարքության պահանջները և փորձարկում ենք այլընտրանքային խափանման միջոցների և պատժատեսակների կիրառումը, ինչպիսիք են տնային կալանքը և վարչական հսկողությունը։

Մեր փորձը ցույց է տալիս, որ արդարադատության համակարգի արդյունավետ բարեփոխումը պահանջում է համակարգված մոտեցում, որը հիմնված է ինստիտուցիոնալ ուժեղացման, տեխնոլոգիական նորարարությունների և միջազգային գործընկերների հետ շարունակական երկխոսության վրա։