Հայաստանում հաստատված է խաղաղություն, ոչ թե պատերազմի հետաձգում

Իմ վերջին ուղիղ եթերի ընթացքում ես անդրադարձա հասարակականության կողմից բարձրացված հարցերին՝ կապված ղարաբաղյան հակամարտության և Հայաստանի խաղաղության հասնելու գործընթացի հետ։ Ես հատուկ ուզում եմ ընդգծել, որ այսօր Հայաստանում հաստատված խաղաղությունը ոչ թե պատերազմի հետաձգում է, այլ բազմաթիվ զոհերի և կորուստների գնով ձեռք բերված իրական խաղաղություն։

Հաճախ անցյալը, որը նախորդ տարիներին անվանում էին «խաղաղություն», իրականում բնութագրվում էր Ադրբեջանի հետ շարունակական փոխհրաձգություններով։ Այդ շրջանում ամեն տարի կորչում էին հարյուրավոր մարդկանց կյանքեր, իսկ հազարավոր մարդիկ ստանում էին վիրավորումներ։ Այդ իրավիճակը, երբ ամեն օր տեղի էին ունենում դիպուկահարների մարտեր և մինի-դիպուկահարային պատերազմներ, ոչ թե խաղաղություն էր, այլ պատերազմի հետաձգում։

Այդ «վճարման» ցիկլը ավարտվեց 2016 թվականի ապրիլին տեղի ունեցած քառօրյա պատերազմից հետո։ Դրանից հետո առաջարկվեց բոլորովին այլ տրամաբանություն, որը փոխեց ղարաբաղյան հակամարտության մասին մեր բոլոր պատկերացումները։ Ես պնդում եմ, որ նախորդ շրջանում խաղաղություն չի եղել, իսկ այժմ այն հաստատված է։ Այս պնդումը ամրապնդվում է այն փաստով, որ 2025 թվականը առաջին օրացուցային տարին է, երբ Հայաստանում չեն արձանագրվել զոհեր և վիրավորներ՝ Ադրբեջանի հետ փոխհրաձգությունների հետևանքով։

Խաղաղության հաստատումը իրավաբանական առումով ունի իր հստակ սահմանումը։ Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև խաղաղության համաձայնագիր չի ստորագրվել, սակայն խաղաղությունը դե յուրե հաստատում ունի։ Այս հաստատումը երկու երկրների սահմանների սահմանազատման հանձնաժողովների կողմից 2024 թվականին ստորագրված համատեղ գործունեության կանոնակարգի ընդունումն է, որը վավերացվել է երկու երկրներում և ստացել բարձրագույն իրավական ուժ։ Այդ փաստաթղթում Ալմաթիի հռչակագիրն ամրագրված է որպես սահմանների սահմանազատման հիմնական սկզբունք։

Այս իրավաբանական հիմքի շուրջ ցանկացած վիճաբանություն, որը հանգեցնում է Քոչարյան-Կարապետյան-Ծառուկյան եռագլուխ կուսակցության տրամաբանությանը, միանշանակ և աներկբա նշանակում է պատերազմ՝ դրանից բխող բոլոր բացասական հետևանքներով։

Ես կոչ եմ անում Հայաստանի քաղաքացիներին՝ տեր կանգնել իրենց խաղաղությանը, որը, իմ կարծիքով, իրենց ստեղծած խաղաղությունն է։ Այդ խաղաղության համար աշխատել է և հասել է այդ արդյունքին այն կառավարությունը, որին նրանք ընտրել են։ Այս խաղաղությունը դե յուրե հաստատված է և պետք է պաշտպանվի։