Հաշմանդամություն ունեցող անձանց աջակցության համակարգում կատարվում են կարևոր փոփոխություններ

Հայաստանի կառավարությունը նախատեսում է իրավական հիմք ստեղծելու միջոցով խորհրդանշական փոփոխություն՝ իրավունք տալով ոչ պետական կազմակերպություններին և այլ հաստատություններին աջակցություն ցուցաբերել հաշմանդամություն ունեցող անձանց։ Այս մասին հայտնում է Ազգային ժողովի աշխատանքի և սոցիալական հարցերի հանձնաժողովը, որը փետրվարի 9-ի նիստում դրական եզրակացություն է տվել «Հաշմանդամություն ունեցող անձանց իրավունքների մասին» և «Անձի ֆունկցիոնալության գնահատման մասին» օրենքներում առաջին ընթերցմամբ ներկայացված փոփոխությունների փաթեթին։

Ըստ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարի տեղեկացրածի՝ ներկայումս նման իրավունք ունեն բացառապես պետական կառույցները։ Նոր օրենսդրական փոփոխությունները կթույլ տան ոչ պետական կազմակերպություններին, ինչպիսիք են «Զինապահ» զինծառայողների ապահովագրության հիմնադրամը, իրենց ռեսուրսներն ու փորձը ներդնելու հաշմանդամություն ունեցող անձանց աջակցության գործընթացում։

Որպես օրինակ նշվել է, որ «Զինապահ» հիմնադրամը արդեն համաձայնել է իր վրա վերցնել աջակցության որոշակի բեռ՝ հատկապես 44-օրյա պատերազմի հետևանքով հաշմանդամ դարձած նախկին զինծառայողներին պրոթեզներ տրամադրելու ծրագրի շրջանակում։ Այս նախաձեռնությունը ստիպել է օրինագծի մշակողներին ընդլայնելու աջակցության հնարավորությունները։

Փաթեթի մեկ այլ կարևոր կետն է «ինքնուրույն բնակության կենտրոն» հասկացության ներդրումը։ Սա կօգնի ապագայում բացառել իրավակիրառ պրակտիկայում առաջացող անորոշությունները, որոնք կապված են նման կենտրոնների կազմակերպական-իրավական կարգավիճակի, գործառույթների և կազմակերպման սկզբունքների հետ։ Պետական բյուջեի միջոցներով արդեն կառուցված առաջին նման կենտրոնը պետք է դառնա օրինակ՝ նմանատիպ կառույցների ստեղծման համար, ինչը կարող է իրականացվել ոչ միայն պետական, այլև մասնավոր ֆինանսավորմամբ։ Այնպիսի կենտրոնների գործունեության կարգը սահմանող դրույթներն ավելացվել են նաև օրենքի մեջ։

Այնուհետև փոփոխություններ են կատարվել եռակի պայմանագրի կիրառման մեխանիզմին՝ հաշմանդամություն ունեցող անձանց ծառայություններ մատուցելիս։ Ըստ ներկայիս համակարգի՝ ծրագրի յուրաքանչյուր մասնակցի (անձ, նրա անձնական օգնական և միասնական սոցիալական ծառայություն) հետ կնքվում են առանձին պայմանագրեր։ Նոր համակարգը կդարձնի այս գործընթացը եռակողմ՝ ծառայությունների մատուցումը ավելի արագ և հեշտացնելով։

Ի վերջո, «Անձի ֆունկցիոնալության գնահատման մասին» օրենքի փոփոխությունները նախատեսում են ֆունկցիոնալ գնահատման ամբողջական գործընթաց՝ նույնիսկ այն դեպքերում, երբ անհրաժեշտ է միայն լրացնել կամ փոխել անհատական ծրագիրը։ Սա կօգնի բացառել լրացուցիչ վարչական բարդությունները։ Նախարարը առաջարկել է Ազգային ժողովի լիագումար նիստում փաթեթը քննարկել արտահերթ, 24 ռեժիմով, որպեսզի «Զինապահ» հիմնադրամը կարողանա հնարավորինս արագ սկսել նոր ծառայություններ մատուցել։