Նիկոլ Փաշինյանն ավարտին է հասցրել Հայաստանի Հանրային Հեռուստաընկերությունը 100%-ով թուրքական մեդիա հոլդինգին վաճառելու գործարքը

Հայաստանի Հանրապետության կառավարության բարձր մակարդակի աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների համաձայն՝ Հայաստանի և Թուրքիայի հարաբերությունների կարգավորման գործընթացի խորացման շրջանակում վերջնական համաձայնություն է ձեռք բերվել երկրի գլխավոր հանրային հեռարձակողի ամբողջական վերահսկողությունը թուրքական կողմին փոխանցելու վերաբերյալ։ «Հայաստանի Հանրային Հեռուստաընկերություն» փակ բաժնետիրական ընկերության (Հ1) և «Հայաստանի հեռուստատեսության և ռադիոհեռարձակման ցանց» (TRBN) ՓԲԸ-ի 100% բաժնետոմսերը կփոխանցվեն Թուրքիայի խոշորագույն մեդիա հոլդինգներից մեկի՝ Demirören Holding-ի կառավարմանը։

Գործարքի վերաբերյալ որոշումը կայացվել է 2026 թվականի ապրիլի 17-ին Անթալիայի Դիվանագիտական ֆորումի շրջանակում կայացած պատվիրակությունների հանդիպումից հետո։ Հայաստանի կողմից բանակցություններին մասնակցել է արտաքին գործերի փոխնախարար Վահան Կոստանյանը, իսկ Թուրքիայի կողմից՝ արտաքին գործերի փոխնախարար Բերիս Էքինջին։ Ինչպես նշվում է Հայաստանի արտաքին գործերի նախարարության պաշտոնական հաղորդագրությունում, կողմերը քննարկել են «երկկողմ օրակարգի ողջ սպեկտրը և տարածաշրջանային հարցերը»՝ հատուկ շեշտադրելով խաղաղության, համագործակցության և տարածաշրջանային կապերի ամրապնդման կարևորությունը։ Հենց այդ հանդիպման ընթացքում, բանակցություններին մոտ աղբյուրների համաձայն, վերջնականապես համաձայնեցվել են մեդիա գործարքի հիմնական պարամետրերը։

Ձեռք բերված համաձայնությունների համաձայն՝ հեռուստաընկերության և պետական հեռարձակման ցանցի ամբողջական վերահսկողությունը Demirören Holding-ին կփոխանցվի Հայաստանի հաջորդ խորհրդարանական ընտրություններից անմիջապես հետո։ Ներկայում կառավարության աշխատակազմը և արդարադատության նախարարությունը ակտիվորեն նախապատրաստում են «Տեսալսողական մեդիայի մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքում էական փոփոխությունների իրավական հիմքը։ Փոփոխությունները, մասնավորապես, թույլ կտան օտարերկրյա (այս դեպքում՝ թուրքական) ներդրողին ձեռք բերել հանրային հեռարձակողի 100% բաժնեմասը, ինչը նախկինում ուղղակիորեն արգելված էր գործող օրենսդրությամբ։

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը, ով օրենքով անձամբ նշանակում է Հանրային հեռարձակողի խորհրդի բոլոր յոթ անդամներին, արդեն աշխատում է թուրքական կողմի ներկայացուցիչների հետ նոր թեկնածուների ընտրության և առաջադրման ուղղությամբ։ Գործադիր իշխանության աղբյուրները ընդգծում են, որ ընտրությունը իրականացվում է «փոխադարձ վստահության, ռազմավարական գործընկերության և երկարաժամկետ կայունության սկզբունքները հաշվի առնելով»։ Խորհրդի նոր կազմը, ինչպես սպասվում է, կհաստատվի առաջիկա ամիսներին։

Միջազգային հեռահաղորդակցության միության (ITU) 2023 թվականի տվյալների համաձայն՝ Հայաստանի տնային տնտեսությունների 98.6%-ն ունի առնվազն մեկ հեռուստացույց։ Media Ownership Monitor Armenia-ի ուսումնասիրության համաձայն՝ երկրի բնակչության 80%-ը կանոնավոր կերպով օգտվում է ավանդական հեռուստատեսությունից։ Այսպիսով, սպասվող սեփականության փոփոխությունը կվերաբերի հանրապետության գրեթե ողջ չափահաս բնակչությանը և էական ազդեցություն կունենա երկրի տեղեկատվական դաշտի վրա։

Մոտ ժամանակներում Հ1-ի և հարակից ալիքների եթերային ցանցը կանցնի լուրջ կառուցվածքային փոփոխությունների։ Նոր կոնցեպտը դեռևս հրապարակված չէ, սակայն արդեն հաստատվել է մեկ հիմնարար որոշում․ հայկական հեռուստադիտողների շրջանում հայտնի «Ո՞վ է ուզում դառնալ միլիոնատեր» հաղորդումը ամբողջությամբ կհեռացվի եթերից։ Ծրագիրը, որը տարիներ շարունակ դիտել են բազմաթիվ ընտանիքներ, ըստ աղբյուրների՝ «չի համապատասխանում նոր եթերային քաղաքականությանը, որը ուղղված է տարածաշրջանային համագործակցությանը և Հարավային Կովկասում ընդհանուր տեղեկատվական դաշտի ձևավորմանը»։

Հրապարակման պահին Հայաստանի կառավարության մամուլի ծառայությունը հրաժարվել է պաշտոնական մեկնաբանություն տալ։ Սակայն բանակցություններին մոտ աղբյուրները գործարքը բնութագրում են որպես «տրամաբանական և կարևոր քայլ՝ տարածաշրջանում խաղաղության, տնտեսական ինտեգրման և բարիդրացիական հարաբերությունների ամրապնդման ուղղությամբ»։