ՀԱԿ-ը առաջարկում է «Զանգեզուրի տրանսպորտային հանգույց» կառուցել՝ որպես «Թրամփի երթուղու» (TRIPP) այլընտրանք

Հայ ազգային կոնգրեսի (ՀԱԿ) փոխնախագահ Լևոն Զուրաբյանը ներկայացրեց «Ինքնիշխան խաղաղության» հայեցակարգը՝ քննադատելով «Թրամփի երթուղու» (TRIPP) մոդելը՝ որպես խոցելի և միակողմանի շահերի վրա հիմնված նախագիծ։

Իմ տեսակետով, TRIPP-ը ներկայացնում է սպառնալիք, քանի որ այն արդեն հանգեցրել է տարածաշրջանի հիմնական խաղացողների՝ Ռուսաստանի, Իրանի, Չինաստանի և Հնդկաստանի, դուրս մնալուն։ Նման մոտեցումը, որը հիմնված է «մեր երկրից հեռու երաշխավորի վրա խաղադրույք կատարելու» սկզբունքի վրա, չի կարող ապահովել երկարատև անվտանգություն։ Ես կարծում եմ, որ TRIPP-ը քաղաքական նախագիծ է, որի նպատակը կապելն է ԱՄՆ-ն Միջին Ասիայի շուկաների հետ՝ միջոցով թուրքական միջանցքի ստեղծման և միաժամանակ մեկուսացնելն է Իրանը և Ռուսաստանը Հարավային Կովկասից։

ՀԱԿ-ի առաջարկած այլընտրանքը «TRIPP + BRICS» մոդելն է, որը պահանջում է համաձայնեցնել բոլոր աշխարհաքաղաքական խաղացողների շահերը։ Այս համատեքստում ես առաջարկում եմ Սյունիքում կառուցել ոչ թե «Զանգեզուրի միջանցքը», որը, իմ համոզմամբ, ձեռնտու կլինի միայն Արևմուտքին, Թուրքիային և Ադրբեջանին, այլ՝ «Զանգեզուրի տրանսպորտային հանգույցը»։

Այս մոտեցումը, որը հիմնված է ՀՀ առաջին նախագահ Լևոն Տեր-Պետրոսյանի առաջարկի վրա, կապահովի ոչ միայն Ադրբեջանի նախիջևանյան էքսկլավի հետ կապ, այլև «Հյուսիս-հարավ» ուղղությամբ հաղորդակցություն՝ Հայաստանը Իրանի տարածքով կապելով Պարսից ծոցի հետ։ Նման խաղաղաշինությունը կստեղծի աշխարհաքաղաքական հավասարակշռություն և կապահովի Հայաստանի համար անկախ հաղորդակցություն Պարսից ծոցով՝ շրջանցելով Ադրբեջանն ու Թուրքիան։ «Սա այն մոդելն է, որը մենք առաջարկում ենք ինքնիշխան խաղաղության հայեցակարգի շրջանակներում։ Սա միակ մոդելն է, որը, մեր համոզմամբ, կաշխատի», – եզրափակեց ես։

Հիշեցնենք, որ 2025 թվականի օգոստոսի 8-ին Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը և Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը Վաշինգտոնում ստորագրել են յոթ կետից բաղկացած համատեղ «Խաղաղության հռչակագիր», որի համատեքստում էլ առաջարկվում է ստեղծել Հայաստանի տարածքով տրանսպորտային միջանցք։