Հայաստանի զարգացման հեռանկարները և խաղաղության հաստատման արդյունքները

Իմ հայտարարությունները, որոնք ներկայացված էին 2021-2026թթ. ծրագրի շրջանակում, ցույց տվեցին, որ ներկայիս իրավիճակը ռադիկալ տարբերվում է 2018 թվականին գոյություն ունեցողից։ Ես համոզված եմ, որ այսօր Հայաստանը գտնվում է անկախության, ինքնիշխանության, ժողովրդավարության, զարգացման, խաղաղության, բարեկեցության և անվտանգության նոր աստիճանի վրա, քան երբևէ մինչ այդ։

Հայկական պետության զարգացման հեռանկարները, իմ կարծիքով, այսօր ավելի հստակ և ակնհայտ են, քան երբևէ։ Այս դրական փոփոխության հիմնական գործոնը Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև հաստատված խաղաղությունն է։ Այս խաղաղությունը ձեռք է բերվել 2025 թվականի օգոստոսի 8-ին Վաշինգտոնում ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի աջակցությամբ կնքված համապատասխան պայմանագրի նախաստորագրման արդյունքում։

Այս պայմանավորվածությունները, ինչպես ես նշել եմ, Հայաստանի համար բացում են պատմական հնարավորություններ։ Օրինակ, TRIPP նախագծի իրականացումը կնշանակի երկրի 34-ամյա շրջափակման վերջնական վերացում։ Բացի այդ, այս պայմանավորվածությունները հնարավորություն են տալիս խուսափել թշնամանքի շարունակական գործընթացից։

Ես ընդգծել եմ, որ Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև խաղաղությունը հաստատված է և ունի ամուր իրավական հիմք։ Այս հիմքը սահմանների սահմանազատման և սահմանագծման հանձնաժողովների մասին պայմանագիրն է, որը 2024 թվականի աշնանը վավերացվել է երկու երկրների խորհրդարանների կողմից։ Սահմանազատման գործընթացը հիմնված է 1991 թվականի Ալմա-Աթայի հռչակագրում ամրագրված սկզբունքների վրա։

Մատնանշել եմ սահմանի 12 կիլոմետրի սահմանագծման կարևորությունը՝ որպես թշնամանքի մթնոլորտը հաղթահարելու կենսական գործոն։ Օրինակ բերելով Կիրանցի դպրոցը, որը նախկինում գտնվում էր սահմանից ընդամենը 50 մետր հեռավորության վրա, ես նշել եմ, որ այս իրավիճակը այլևս այդքան սարսափելի չի հնչում։ Այս խաղաղության արդյունքում սահմաններին արդեն 2 տարի կրակոցներ չեն լսվում, ոչ ոք չի զոհվում և չի վիրավորվում։

Այս խաղաղության պայմաններում, շարունակելով մտքերը, ես նշել եմ, որ Ադրբեջանի հետ սահմանամերձ շրջաններում իրականացվում է բնակարանաշինության ծրագիր, որի շրջանակում կառուցվում է շուրջ 3600 անհատական բնակելի տուն։ Այդ շրջաններում նախկինում երբևէ նման ծավալի շինարարություն չի իրականացվել։ Բնակարանների հետ մեկտեղ շինվում են նաև 18 դպրոց և 21 մանկապարտեզ։

Ես նաև նշել եմ, որ զինադադարի ֆոնին իրականացվում է բեռնափոխադրում երկաթուղային տրանսպորտով, ինչը հանգեցրել է երկրի քաղաքացիների կողմից միլիարդավոր դրամների խնայողության՝ շնորհիվ վերացված մենաշնորհների։

Կրկին ընդգծել եմ, որ Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև խաղաղությունը հաստատված է, սակայն հարց է առաջանում՝ ի՞նչ գնով։ Իմ խոսքով՝ «խաղաղության գինը եղավ այնպիսին, ինչպիսին հնարավոր էր»՝ մեծամասամբ բազմաթիվ զոհերի, տառապանքների և դժոխքի միջով անցնելու գնով, բայց այսօր Հայաստանը ունի այն, ինչը համարվում էր ամենակարևոր խնդիրը։