ՀՀ-ԵՄ քաղաքական և անվտանգային երկխոսության երրորդ նիստը տեղի է ունեցել Երևանում

Փետրվարի 3-ին Երևանում տեղի է ունեցել Հայաստանի Հանրապետության և Եվրոպական Միության միջև քաղաքական և անվտանգային հարցերով բարձր մակարդակի երկխոսության երրորդ նիստը։

Նիստի ընթացքում կողմերը վերահաստատել են իրենց գործընկերության ռազմավարական ձգտումները և համատեղ հանձնառությունը՝ արտաքին անվտանգության և պաշտպանության ոլորտներում համագործակցության խորացմանը։ Այս կառուցվածքային փոխանակումները համարվում են Հայաստանի Հանրապետության և ԵՄ-ի միջև Համապարփակ և ընդլայնված գործընկերության համաձայնագրի (ՀԸԳՀ) կարևոր հիմնասյուն։

Նիստի մասնակիցները ողջունել են երկկողմ հարաբերություններում առկա նշանակալի փուլը, որը հաջորդում է 2025 թվականի դեկտեմբերին Բրյուսելում տեղի ունեցած ՀՀ-ԵՄ գործընկերության խորհրդի 6-րդ նիստի հաջողությունն ու ՀՀ-ԵՄ գործընկերության ռազմավարական օրակարգի ընդունումը։ Այս փաստաթուղթը սահմանում է երկու կողմերի համագործակցության խորացման համար հավակնոտ քաղաքական ուղենիշ։

Հանդիպման օրակարգում էին նաև 2026 թվականի մայիսին Երևանում նախատեսված Հայաստանի Հանրապետության և ԵՄ-ի միջև անդրանիկ գագաթնաժողովի կարևորության հարցերը։ Քննարկվել են Ռազմավարական օրակարգի անվտանգային և պաշտպանական ուղղությունների իրականացման հարցերը։ Այս համատեքստում նշվել է ԵՄ ճգնաժամային առաքելություններին և գործողություններին Հայաստանի մասնակցության շրջանակը սահմանող համաձայնագրի ուժի մեջ մտնելու փաստը։

Հայաստանը և ԵՄ-ն արձանագրել են ԵՄ-ի արժեքավոր ներդրումը Հայաստանի դիմակայունության և անվտանգության հարցում, ինչպիսիք են Եվրոպական Միության առաքելության ներկայությունը Հայաստանում և Եվրոպական խաղաղության գործիքի շրջանակներում աջակցությունը, որը 2024 թվականից սկսած կազմում է 30 միլիոն եվրո։

Կողմերը մտքեր են փոխանակել հիբրիդային, կիբեր և տեղեկատվական տիրույթին առնչվող սպառնալիքների վերաբերյալ՝ համաձայնելով շարունակել համագործակցությունը Հայաստանի ժողովրդավարական գործընթացներին ուղղված վնասարար միջամտություններին հակազդելու նպատակով։

Քննարկվել են նաև տարածաշրջանային և աշխարհաքաղաքական զարգացումները, ներառյալ Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև խաղաղության ինստիտուցիոնալացման գործընթացը, ինչպես նաև Հայաստանի և Թուրքիայի միջև հարաբերությունների կարգավորումը։ Վերահաստատվել է կողմերի համատեղ հանձնառությունը Հարավային Կովկասում խաղաղության, կայունության և տարածաշրջանային կապակցվածության խթանման հարցում։

ԵՄ-ն հաստատակամ աջակցություն է հայտնել այս երկու գործընթացներին՝ տարածաշրջանում բոլոր երկրների ինքնիշխանության, տարածքային ամբողջականության և սահմանների անխախտելիության սկզբունքների հարգմամբ։ Կողմերը վերահաստատել են իրենց հանձնառությունը «Խաղաղության խաչմերուկ» նախագծին՝ որպես միջտարածաշրջանային և անդրտարածաշրջանային կապերի ընդլայնմանն ուղղված կարևոր շրջանակի, որը համապատասխանում է նաև ԵՄ «Գլոբալ դարպասներ» օրակարգին։

Նիստի ավարտին կողմերը հայտարարել են, որ հաջորդ քաղաքական և անվտանգային երկխոսության նիստը կկայանա 2027 թվականին Բրյուսելում։

Նիստը համանախագահել են Հայաստանի ԱԳ նախարարի տեղակալ Վահան Կոստանյանը և ԵՄ արտաքին գործողությունների եվրոպական ծառայության գլխավոր քարտուղարի տեղակալ, քաղաքական գծով տնօրեն Օլոֆ Սկուգը։