2025 թվականին դպրոցներում բողոքների հիմնական առարկան՝ հոգեբանորեն բարենպաստ միջավայրի ապահովումը

2025 թվականին Հայաստանի Կրթության տեսչական մարմինը ստացել է ընդհանուր առմամբ 195 բողոք, որոնցից առավելագույն մասը վերաբերում էր դպրոցներին։ Այս մասին փետրվարի 2-ին տեղի ունեցած մամուլի ասուլիսի ընթացքում հայտարարեց Կրթության տեսչական մարմնի պետ Վաղարշակ Մատիկյանը։

Բողոքների մեծամասնությունը կապված էր դպրոցներում հոգեբանորեն բարենպաստ միջավայրի ապահովման խնդիրներին, որոնք, իր հերթին, հիմնականում բխում էին դպրոցների տնօրենների կողմից իրենց լիազորությունների կատարման որակից։ Խախտումների մի մասը վերաբերում էր ուսուցիչների որակավորմանը, իսկ մյուս մասը՝ բուլինգի և բռնության դեպքերի աճին։

Վաղարշակ Մատիկյանը նշել է, որ 2025 թվականին դպրոցներում դիտարկվում է բուլինգի և բռնության դեպքերի աճ։ Նրա խոսքով՝ այս երևույթի աճի պատճառը կարող է լինել աշակերտների, ծնողների և ուսուցիչների իրազեկվածության մակարդակի բարձրացումը, ինչի արդյունքում խնդիրները ավելի հստակ են նկատվում և հաղորդվում։

Նախադպրոցական հաստատություններում ստացված բողոքները հիմնականում վերաբերում էին զարգացման միջավայրի կազմակերպմանը, տարիքային խմբերի ճիշտ ձևավորմանը և մանկավարժական կադրերի համալրմանը։

Մասնագիտական կրթության ոլորտում ստուգումների արդյունքում հայտնաբերված խախտումների առաջին խումբը նույնպես կապված էր տնօրենների գործառույթների կատարման հետ։ Երկրորդ խումբը վերաբերում էր պարտադիր կրթության ապահովման իրավունքի խախտմանը, որը տեղի էր ունեցել որոշ ուսումնական հաստատություններում՝ ղեկավարության կողմից օրենքի պահանջների խախտման պատճառով։

Բացի ստուգումներից, գերատեսչությունը հարցումներ է իրականացրել՝ խնդիրները ավելի մանրամասն ուսումնասիրելու նպատակով։ Այս հարցումների արդյունքում հայտնի է դարձել, որ աշակերտները դժգոհ են դպրոցների գրադարանների հագեցվածությունից և գործնական պարապմունքների անբավարար քանակից։

2025 թվականին Կրթության տեսչական մարմինը դպրոցներում իրականացրել է մաթեմատիկայի և մայրենի լեզվի իմացության ստուգումներ։ Այս միջոցառմանը մասնակցել են 6-րդ, 9-րդ և 11-րդ դասարանների 3500 աշակերտ։ Ստուգումների արդյունքում մայրենի լեզվի միջին միավորը կազմել է 4.3, մաթեմատիկայինը՝ 4։ Տարբեր մեթոդաբանություններով ստուգվել է նաև 10 տարեկան 905 աշակերտ։ «Լուռ ընթերցում» մեթոդով ստուգված աշակերտների գնահատականների բաշխումն էր՝ 10% «գերազանց», 20% «լավ», 32% «բավարար» և 38% «անբավարար»։

Ընդհանուր առմամբ, 2025 թվականին Կրթության տեսչական մարմինն իրականացրել է 101 ստուգում, որից 17-ը՝ նախադպրոցական կրթության ոլորտում, 67-ը՝ դպրոցներում (60-ը պլանային, 7-ը՝ դիմումների և բողոքների հիման վրա), և 17-ը՝ մասնագիտական կրթության ոլորտում (15-ը պլանային)։