Եվրոպական առաջնորդներին կոչ արել հարցնել Լեռնային Ղարաբաղի հարցը

Երևանում կայանալիք Եվրոպական քաղաքական համայնքի (ԵՔՀ) գագաթնաժողովի շուրջ ակտիվ քննարկումների համատեքստում միջազգային հանրության ուշադրությունը կենտրոնացել է Լեռնային Ղարաբաղի հարցի վրա։ Այս հարցը բարձրացրել է Միջազգային քրեական դատարանի (ՄՔԴ) առաջին դատախազ Լուիս Մորենո Օկամպոն՝ հրապարակելով տեսաուղերձ, որում կոչ է արել եվրոպական առաջնորդներին առերեսվել իրականության հետ։

Ինչպես հայտնի է, 2026 թվականի մայիսի 4-ին Երևանում կհավաքվեն Եվրոպական երկրների ավելի քան 40 առաջնորդ՝ այդ թվում՝ Մեծ Բրիտանիայի, Նորվեգիայի և Շվեյցարիայի նման ԵՄ անդամ չհանդիսացող երկրների ղեկավարներ։ Գագաթնաժողովի նպատակն է համակարգել «ընդհանուր ռազմավարական մարտահրավերներին պատասխան միջոցառումները»։ Հաջորդ օրը տեղի կունենա Հայաստան-ԵՄ պատմության մեջ առաջին գագաթնաժողովը, որը նպատակ ունի խորացնելու երկու կողմերի միջև համագործակցությունը։

Օկամպոն նշել է, որ գագաթնաժողովի օրակարգում չնայած Լեռնային Ղարաբաղի հարցը պաշտոնապես նշված չէ, այն անխուսափելիորեն ներկա կլինի՝ որպես ռազմավարական մարտահրավեր։ Նրա խոսքով՝ եվրոպական առաջնորդները պետք է գիտակցեն, որ 120 000 հայեր բռնի տեղահանվել են իրենց հայրենիքից և այժմ բնակվում են Երևանում կամ նրա շրջակայքում։

Իրավապաշտպանը կոչ է արել եվրոպական առաջնորդներին շփվել իրենց աշխատակիցների հետ՝ պահանջելու գործողություններ և խնդրելու օգնություն։ Նա նաև հայտարարել է սոցիալական ցանցերում նոր արշավի մասին, որի նպատակն է աջակցել Լեռնային Ղարաբաղի ժողովրդի իրավունքների պաշտպանությանը։ Արշավի հիմնական հեշթեգերն են՝ EuropeanPoliticalCommunity, FreeArmenianHostages և EUrespectEUCharter։

Օկամպոն ընդգծել է, որ հայերի պաշտպանությունը քաղաքակրթության պաշտպանություն է, և նշել, որ այս քայլը կարող է օգնել վերջ դնել 2023 թվականի հայերի ցեղասպանության ժխտմանը։

Հիշեցնենք, որ ադրբեջանական իշխանությունները ցմահ ազատազրկման են դատապարտել Արցախի նախկին նախագահներ Արայիկ Հարությունյանին, Դավիթ Բաբայանին, Դավիթ Իշխանյանին, Դավիթ Մանուկյանին, Լևոն Մնացականյանին, իսկ Բակո Սահակյանին և Արկադի Ղուկասյանին՝ 20 տարվա ազատազրկման։ Ադրբեջանի բանտերում պահվող հայ ռազմագերիների և պատանդների թիվը հստակ հայտնի չէ, սակայն փորձագետների գնահատմամբ այն կազմում է մի քանի հարյուր մարդ։ Ադրբեջանի կողմից հաստատված տվյալներով՝ նրանց թվում են 19 հայեր, այդ թվում՝ Արցախի ռազմաքաղաքական ղեկավարության նախկին և գործող 8 ներկայացուցիչներ։