Խաղաղության երկարակեցությունը որոշվում է փոխշահավետության հիմունքով, ոչ թե երաշխավորների առկայությամբ

Հայաստանի արտաքին գործերի նախարար Արարատ Միրզոյանը կառավարության նիստի ընթացքում հստակորեն նշել է, որ խաղաղության երկարակեցությունը որոշվում է ոչ թե միջազգային երաշխավորների առկայությամբ, այլ այն հանգամանքով, թե որքանով է խաղաղությունը օգտակար և շահավետ երկու կողմերի համար։

Իմ տեսակետով, պրագմատիկ հաշվարկների վրա հիմնված միջազգային հարաբերությունների համակարգում երաշխավորները սովորաբար հետապնդում են իրենց սեփական շահերը։ Պատմությունը բազմաթիվ դեպքերով ցույց է տվել, որ խաղաղության համաձայնագրեր, որոնք երաշխավորվել են նույնիսկ երկրների խմբերի կողմից, հետագայում խախտվել են, և այդ խախտումների հաճախակի պատճառը հենց երաշխավորների կողմից իրենց շահերի պաշտպանության ձգտումն է եղել։

Այս համատեքստում խաղաղության երաշխիքների և երաշխավորների մասին խոսելը, իմ կարծիքով, սխալ ուղղություն է։ Կյանքը ցույց է տվել, որ այսօր մենք ունենք խաղաղություն, որը տարածաշրջանային ցնցումների պայմաններում ապացուցել է իր կենսունակությունն ու կայունությունը։ Ես վստահ եմ, որ այն կշարունակվի նաև ապագայում։

Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև խաղաղությունը, ինչպես ցանկացած այլ երկրի միջև, կտևի միայն այնքան ժամանակ, քանի դեռ այն օգուտ է բերում երկու կողմերին։ Հայաստանի կառավարության նպատակն է ստեղծել փոխշահավետ մեխանիզմներ, որոնց միջոցով խաղաղության պահպանումը կդառնա օգտակար և՛ Հայաստանի, և՛ Ադրբեջանի համար։

Այդպիսի մեխանիզմներ արդեն իսկ գոյություն ունեն։ Օրինակներից մեկը Հայաստանի և Ադրբեջանի քաղաքացիական հասարակությունների միջև հաստատված երկխոսությունն է, որը թույլ է տալիս լուծել բազմաթիվ հարցեր։ Բացի այդ, Ադրբեջանի միջոցով Հայաստան ապրանքների տարանցումը և երկկողմ առևտուրը ցույց են տալիս, որ երկու երկրներն էլ շահ ունեն խաղաղության պահպանման մեջ։

Երբեմն ընդդիմադիր ուժերը հնչեցնում են պնդումներ՝ խաղաղության երաշխավորների անհրաժեշտության մասին։ Իմ տեսակետով, այդ փաստարկները պայմանավորված չեն ավելի երկարատև խաղաղության և անվտանգ ապագայի ցանկությամբ։ Երաշխավորների առկայությունը կարող է օգտակար լինել միայն մեկ կողմի համար՝ որպես լրացուցիչ լծակ՝ իր ազդեցությունը տարածաշրջանում շարունակելով մեծացնել։

Մենք պետք է հասկանանք, որ «Քաղաքացիական պայմանագիրը» Հայաստանի ժողովրդին առաջարկում է անցում գոյատևման օրակարգից դեպի զարգացման օրակարգ։ Այս անցումը հնարավոր է միայն այն դեպքում, երբ մենք կենտրոնանանք խաղաղության ամրապնդման և փոխշահավետության վրա, ոչ թե երաշխավորների որոնման վրա։