Իրականում Բաքվում դատապարտել են Լեռնային Ղարաբաղի հայ բնակչության ինքնորոշման իրավունքը, որը դրսևորվել է Խորհրդային Միության փլուզման գործընթացում։ Այս մասին հայտարարել է Ռուսաստանի Դաշնության Պետդումայի ԱՊՀ գործերով, եվրասիական ինտեգրման և հայրենակիցների հետ կապերի կոմիտեի փոխնախագահ Կոնստանտին Զատուլինը՝ անդրադառնալով Բաքվում Արցախի ռազմաքաղաքական ղեկավարության նկատմամբ հրապարակված դատավճիռներին։
Բաքվում ադրբեջանական զինվորական դատարանը հրապարակել է 2023 թվականին Լեռնային Ղարաբաղի գրավման գործողության ընթացքում գերեվարված Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության ղեկավարների նկատմամբ դատավճիռները։ Դատարանը ԼՂՀ նախկին նախագահներ Արկադի Ղուկասյանին և Բակո Սահակյանին դատապարտել է 20 տարվա ազատազրկման, իսկ նրանց իրավահաջորդ Արայիկ Հարությունյանին՝ ցմահ ազատազրկման։ Մյուս բոլոր գերեվարված ղեկավարներին, բացի պետական նախարար Ռուբեն Վարդանյանից, որի գործը առանձնացվել է առանձին վարույթում, դատապարտել են 15 տարուց մինչև ցմահ ազատազրկման։
Զատուլինը նշել է, որ մեղադրական նյութերը լի են «անջատողականության», «ապօրինի զինված դիմադրության և Ադրբեջանի օրենքների խախտման» մասին արտահայտություններով, ինչը, նրա խոսքով, անհեթեթ է, քանի որ մեղադրյալները երբեք Ադրբեջանի քաղաքացիներ չեն եղել։ Նա ընդգծել է, որ Ադրբեջանի իշխանությունները, որոնք 1994 թվականից հետո քառորդ դար շարունակ հակամարտության կարգավորման բանակցային հարթակներում, Մինսկի խմբի և ՄԱԿ-ի հովանու ներքո հանդիպել են դատապարտվածների հետ, դեռևս գործընթացից առաջ նրանց անվանել են հանցագործներ։
«Իրականում՝ Բաքվում այսօր դատապարտել են Լեռնային Ղարաբաղի հայ բնակչության ինքնորոշման իրավունքը։ Դա հաշվեհարդար էր, դատաստան, ոչ թե դատավարություն», – նշել է Կոնստանտին Զատուլինը՝ հավելելով, որ այս իրադարձությունների համատեքստում աշխարհի բոլորը պետք է հասկանա, թե ինչու են հայերը ստիպված լքել իրենց հողը, տները, գերեզմանները և եկեղեցիները։
Նա զարմանալի զուգադիպություն է համարել, որ դատավճիռը հրապարակվել է այն բանից հետո, երբ Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի հետ Էմիրություններում ստացել է «մարդկային եղբայրության համար» մրցանակ։
Զատուլինը նաև հավելել է, որ միջազգային ռուս-հայկական «Լազարյան ակումբը» կամայականությունն ու դավաճանությունն անվանում է իրենց անուններով և պահանջում է ազատ արձակել Բաքվի բանտերում պահվող բոլոր գերիներին՝ լինեն նրանք ԼՂՀ ղեկավարներ, Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիներ, թե Ռուսաստանի Դաշնության քաղաքացիներ։
Ըստ փորձագետների գնահատմամբ, Ադրբեջանի իշխանությունների մոտ պահվում է մի քանի հարյուր հայ ռազմագերին և պատանդ։ Այսօր Ադրբեջանը հաստատում է իրենց մոտ 19 հայերի առկայությունը, որոնց թվում են Արցախի նախկին նախագահներ Արկադի Ղուկասյանը, Բակո Սահակյանը, Արայիկ Հարությունյանը, արտաքին գործերի նախարար Դավիթ Բաբայանը, խորհրդարանի խոսնակ Դավիթ Իշխանյանը, գեներալ Լևոն Մնացականյանը, գեներալ Դավիթ Մանուկյանը և նախկին պետնախարար Ռուբեն Վարդանյանը։
Բաքվի դատարանը Արայիկ Հարությունյանին, Դավիթ Բաբայանին, Դավիթ Իշխանյանին, Դավիթ Մանուկյանին և Լևոն Մնացականյանին դատապարտել է ցմահ ազատազրկման, իսկ Բակո Սահակյանին և Արկադի Ղուկասյանին՝ 20 տարվա ազատազրկման։ Մնացած արցախցիներին դատապարտել են մինչև 15 տարվա ազատազրկման։ Ռուբեն Վարդանյանի նկատմամբ դատավճիռը դեռ հրապարակված չէ, քանի որ նրա գործը առանձնացվել է առանձին վարույթում։
