Հայաստանի արտաքին գործերի նախարարությունը իր հայտարարություններում կիրառում է «Մեծ եղեռն» արտահայտությունը

Հայաստանի արտաքին գործերի նախարարությունը, հետևելով վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի նախաձեռնությանը, սկսել է օգտագործել «Մեծ եղեռն» արտահայտությունը՝ Օսմանյան կայսրությունում Հայոց ցեղասպանությունը նկարագրելիս։ Այս մասին հայտնի դարձավ ապրիլի 24-ին՝ Հայոց ցեղասպանության 111-րդ տարելիցի կապակցությամբ հրապարակված հայտարարությունից։

Հայաստանի ԱԳՆ-ն իր հայտարարությունում նշում է, որ ապրիլի 24-ին ոգեկոչում և հարգանքի տուրք է մատուցում Օսմանյան կայսրությունում իրականացված Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակին։ Ըստ հայտարարության՝ «Մեծ եղեռնին զոհ դարձան 1,5 միլիոն տղամարդիկ, կանայք, երեխաներ և ծերեր, որոնք սպանվեցին կամ մահվան մատնվեցին միայն հայ լինելու պատճառով»։

Հայաստանի արտաքին գերատեսչությունը նաև ընդգծում է, որ այս ոճրագործությունը դարձավ պատմական օրինակ, որը 1948 թվականին հիմք հանդիսացավ «Ցեղասպանության հանցագործությունը կանխարգելելու և պատժելու մասին» ՄԱԿ կոնվենցիայի ընդունման համար։

Հայաստանը պարտավորություն է զգում շարունակաբար և հետևողականորեն ներգրավված լինել նման հանցագործությունների նշանների հայտնաբերմանն ու վաղ ահազանգմանը, աջակցել դրանց կանխարգելմանը և վերացմանը միտված նախաձեռնություններին։ Այս համատեքստում հիշատակվում է, որ Հայաստանի ջանքերով 2015 թվականին դեկտեմբերի 9-ն ընդգրկվել է ՄԱԿ-ի միջազգային օրերի ցանկում՝ որպես Ցեղասպանության հանցագործության զոհերի հիշատակի ու արժանապատվության և այդ հանցագործության կանխարգելման միջազգային օր։ 2025 թվականին ՄԱԿ Գլխավոր ասամբլեան միաձայն ընդունել է Հայաստանի ներկայացրած «Ցեղասպանության հանցագործության զոհերի հիշատակի և արժանապատվության և այդ հանցագործության կանխարգելման միջազգային օրվա տասնամյակ» բանաձևը։

Հայաստանի ԱԳՆ-ն նաև հիշում է, որ 2026 թվականի մարտին ՄԱԿ Մարդու իրավունքների խորհրդի 61-րդ նստաշրջանում հերթական անգամ միաձայն ընդունվել է Հայաստանի ներկայացրած «Ցեղասպանության կանխարգելում» բանաձևը։

Հայաստանը, հարգանքի տուրք մատուցելով անցյալի զոհերին, իր ապագան կառուցում է խաղաղության օրակարգով՝ հավատալով, որ հարևան պետությունների միջև բարիդրացիական հարաբերությունները և փոխգործակցությունը Հարավային Կովկասում տևական խաղաղություն հաստատելու և տարածաշրջանի բոլոր ժողովուրդների խաղաղ համակեցությունն ապահովելու անհրաժեշտ նվազագույն պայմանն են։

Այս փոփոխությունը հայտարարություններում «Մեծ եղեռն» արտահայտության կիրառման հարցում համարվում է կարևոր քայլ՝ Հայաստանի կողմից իր պատմական իրականության և միջազգային իրավական դիրքորոշման հստակ հաստատում։