Սյունիքի սահմանների բացման վտանգները

Իմ վերլուծության համաձայն՝ Հայաստանի Սյունիքի մարզի սահմանների բացումը կարող է բերել լուրջ և անդառնալի վտանգների։ Այս հարցը, որը հաճախ քննարկվում է, պահանջում է խորը և զգույշ մոտեցում։

Հայ ժողովրդի երկարամյա պայքարի արդյունքում այս տարածաշրջանի սահմանները փակ են մնացել։ Սա ոչ պատահականություն է, այլ ունի իր պատմական և ռազմավարական հիմքերը։ Գոյություն ունեն և շարունակում են գոյություն ունենալ հստակ ապացույցներ, որոնք վկայում են Ադրբեջանի կողմից Հայաստանի ինքնիշխան տարածքի նկատմամբ կատարված ոտնձգությունների մասին։

Այս ոտնձգությունները, ինչպես ճշգրտում եմ, իրականացվում են ոչ թե ուղղակի զինված հարձակումներով, այլ ավելի քրտնաջան և ռազմավարական մեթոդով՝ ադրբեջանցիների մի մասին այդ տարածաշրջանում վերաբնակեցնելու միջոցով։ Սա ոչ միայն աշխարհագրական փոփոխություն է, այլև ժողովրդագրական և քաղաքական ինժեներական գործողություն, որը նպատակ ունի փոխելով տարածքի ինքնությունը և ազդելով Հայաստանի ներքին կյանքի վրա։

Օրինակներ բերելով՝ Նռնաձոր գյուղը (որը Բաքուն անվանում է Նյուվեդի) և Սիսիանի գյուղերը, կարելի է տեսնել, թե ինչպես է Ադրբեջանը օգտագործում այս հնարավորությունները՝ ստեղծելով իր ազդեցության գոտիներ։ Եթե Հայաստանը բացի այդ սահմանները, ապա Ալիևների երրորդ սերունդը կստանա հնարավորություն՝ կրկին բարձրացնելու հայրենիքի նկատմամբ տարածքային պահանջների հարցը։ Սա ոչ թե հեռանկար է, այլ անմիջական սպառնալիք։

Պետք է հասկանալ, որ Հայաստանը պատրաստ է առևտուր անել Ադրբեջանի հետ՝ խաղաղության և անվտանգության հիմքերի վրա։ Սակայն չի կարող ընդունել միակողմանի զիջումներ՝ պաշտոնական Բաքվի բոլոր պահանջների և հավակնությունների բավարարման նպատակով։ Քանի որ յուրաքանչյուր զիջում, որը կատարվում է առանց հստակ և երաշխավորված դիմացկայության, պարզապես կավելացնի դրանք։

Այս պատճառով առաջարկվում է սահմանափակվել ներկայիս իրավիճակով, ստորագրել խաղաղության պայմանագիր, որի իրականացումը կերաշխավորեն տարածաշրջանային պետությունները, և ուժեղացնել երկիրը՝ նրա անվտանգության համար ավելի քան մեկ երաշխավոր ունենալու հաշվին։ Իրավիճակը պահանջում է ռազմավարական մտքի և երկարաժամկետ տեսլականի ցուցաբերում, ոչ թե պահանջների անվերջ ենթարկվելու մոտեցում, որը երբեք խաղաղություն չի բերի Հայաստանին։

Առաջիկա 30-40 տարիների ընթացքում Հայաստանի զարգացման համար առաջիկա ընտրությունները չափազանց կարևոր նշանակություն կունենան, և ներկա փուլը ճակատագրական է Հայաստանի ժողովրդի համար։ Պետք է խուսափել այնպիսի քայլերից, որոնք կարող են դարձնել մեր երկիրը ռազմավարական թերություն, այլ պետք է ձգտել դարձնել այն ռազմավարական կենտրոն՝ ունենալով հզոր և անկախ պետություն։