Կառավարությունը փոփոխություններ է առաջարկում Հողային օրենսգրքում՝ վերաբերելով Մայր Աթոռի հողերի օգտագործմանը

Հայաստանի կառավարությունը դեկտեմբերի 25-ի նիստի օրակարգում ներկայացրել է Հողային օրենսգրքում փոփոխություններ կատարելու նախագիծ, որի համաձայն՝ համայնքային և պետական հողերը եկեղեցիների շինարարության և պահպանման նպատակով այսուհետև Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնին կտրամադրվեն ոչ թե սեփականության իրավունքով, այլ՝ միայն անհատույց օգտագործման իրավունքով։

Այս փոփոխության նպատակն է ուժը կորցրած ճանաչել Հայաստանի Հանրապետության 2001 թվականի մայիսի 2-ի հողային օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի 1.2-րդ մասը։ Այս հոդվածը ներկայումս նախատեսում է պետության և համայնքների սեփականության հողամասերը Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցուն (Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնին) անհատույց տրամադրելու սեփականության իրավունքով։

Փաստաթղթի հիմնավորման մեջ նշվում է, որ նման կարգավորումը կրկնակի է, քանի որ օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2.1-ին կետով արդեն իսկ նախատեսված է ՀԱԵ-ին հողերի անհատույց (մշտական) օգտագործման իրավունքի տրամադրումը։

Այս նախաձեռնության հիմքում ընկած է վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի 2023 թվականի ապրիլին Տավուշում տեղի ունեցած խորհրդակցության ժամանակ տված հանձնարարականը։ Ըստ այդ հանձնարարականի, պետք է քննարկել ընդհանուր օգտագործման արոտավայրերով զբաղեցված հողամասերի նկատմամբ սեփականության իրավունքի փոխանցման սահմանափակումների պահպանման նպատակահարմարությունը։

Այնուամենայնիվ, նախագծի հիմնավորման մեջ բացակայում է տրամաբանությունը, թե ինչու է անհրաժեշտ փոփոխությունը։ Արդարադատության նախարարությունը նույնպես նշել է, որ “հնարավոր չէ ամբողջությամբ գնահատել նախագծի ընդունման նպատակահարմարությունը առկա իրավիճակի, խնդիրների, կարգավորման նպատակի և ակնկալվող արդյունքի վերաբերյալ համապատասխան վերլուծությունների բացակայության պատճառով”։

Այս փոփոխությունները կառավարության կողմից կատարվելու են այն պայմաններում, երբ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հոկտեմբերի 22-ին Ազգային ժողովում հայտարարել էր, որ Հովհաննավանքը և շատ այլ եկեղեցիներ և վանքեր սեփականության իրավունքով պատկանում են Մայր Աթոռին։

Հիշեցնենք, որ 2005 թվականին Անդրանիկ Մարգարյանի կառավարությունը որոշում էր ընդունել, որով Հայ Առաքելական Եկեղեցուն անհատույց սեփականության իրավունքով օտարելու էր վերջինիս պատկանող և դրանց պահպանման համար անհրաժեշտ վանքերի և եկեղեցիների զբաղեցրած հողամասերը, որոնք նախկինում անհատույց օգտագործման իրավունքով էին հանձնվել։ Այդ որոշմամբ Մայր Աթոռին օտարվել էին Արագածոտնի մարզում նրան պատկանող 21 եկեղեցիների և վանքերի զբաղեցրած 86 770 քառակուսի մետր հողատարածք։